Türkiye’de Makroekonomik Dengesizliklerin Analizi: Üçüz Açık Hipotezi Çerçevesinde Bir Değerlendirme

Yazarlar

  • Şahin Karabulut Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.21024093

Anahtar Kelimeler:

Üçüz Açık Hipotezi, Bütçe Açığı, Tasarruf-Yatırım Açığı, Cari Açık, VAR Analizi

Özet

Bu çalışma, Türkiye’de üçüz açık hipotezinin geçerliliğini incelemektedir. Üçüz açık hipotezi; bütçe açığı, özel tasarruf-yatırım açığı ve cari açığın eşzamanlı olarak ortaya çıkması ve birbirini etkilemesi üzerine kuruludur. Çalışmada, söz konusu hipotezin Türkiye ekonomisi açısından geçerliliği VAR (Vektör Otoregresif Model) yöntemi ile test edilmiştir. Ampirik bulgular, cari açığın büyük ölçüde kendi dinamikleri tarafından belirlendiğini ve bütçe açığı ile tasarruf-yatırım açığının cari açık üzerinde anlamlı bir etkisinin bulunmadığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, tasarruf açığından bütçe açığına doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Sonuçlar, Türkiye’de üçüz açık hipotezinin geçerliliğini desteklemediğini göstermektedir. Politika önerileri kapsamında, cari açığın azaltılması için enerji ithalatına bağımlılığın düşürülmesi, yüksek katma değerli üretimin artırılması, AR-GE yatırımlarının teşvik edilmesi ve tasarrufların reel yatırımlara yönlendirilmesi önerilmektedir

Referanslar

Akıncı, M., & Yılmaz, Ö. (2013). Türkiye ekonomisinde üçüz açık hipotezinin geçerliliği: Sınır testi yaklaşımı. İMKB Dergisi, 13(50), 1–28.

Bachman, D. D. (1992). Why is the U.S. current account deficit so large? Evidence from vector autoregressions. Southern Economic Journal, 59(2), 232–240.

Chowdhury, K., & Saleh, A. S. (2007). Testing the Keynesian proposition of twin deficits in the presence of trade liberalisation: Evidence from Sri Lanka. Faculty of Business Economics Working Papers, 2–35.

Dooley, M., Frankel, J., & Mathieson, D. J. (1987). International capital mobility: What do saving-investment correlations tell us? IMF Staff Papers, 34(3), 503–530.

Feldstein, M. (2008). Resolving the global imbalance: The dollar and the U.S. saving rate. Journal of Economic Perspectives, 22(3), 113–125.

Fischer, S., & Easterly, W. (1990). The economics of the government budget constraint. The World Bank Research Observer, 5(2), 127–142.

Gale, W. G., & Orszag, P. R. (2003). Economic effects of sustained budget deficits. National Tax Journal, 56(3), 463–485.

Gruber, J. W., & Kamin, S. B. (2007). Explaining the global pattern of current account imbalances. Journal of International Money and Finance, 26(4), 500–522.

Hatsopoulos, G. N., Krugman, P. R., & Summers, L. H. (1988). U.S. competitiveness: Beyond the trade deficit. Science, 241(4863), 299–307.

Kuijs, L. (2006). How will China’s saving-investment balance evolve? World Bank Policy Research Working Paper, 3958, 1–32.

Penati, A., & Dooley, M. (1984). Current account imbalances and capital formation in industrial countries: 1949–1981. IMF Staff Papers, 31(1), 1–24.

Roubini, N. (1988). Current account and budget deficits in an intertemporal model of consumption and taxation smoothing: A solution to the Feldstein-Horioka puzzle? NBER Working Paper Series, 2773, 1–52.

Şen, A., Şentürk, M., Sancar, C., & Akbaş, Y. E. (2012). Empirical findings on triplet deficits hypothesis: The case of Turkey. Journal of Economic Cooperation and Development, 35(1), 81–102.

Sims, C. A. (1980). Macroeconomics and reality. Econometrica, 48(1), 1–48.

Tülümce, S. Y. (2013). Türkiye’de üçüz açığın ampirik analizi (1984–2010). Maliye Dergisi, 165, 97–114.

Türkay, H. (2013). Türkiye’de cari açık, bütçe açığı ve yatırım–tasarruf açığı ilişkisi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 14(2), 253–269.

Zaidi, I. M. (1985). Saving, investment, fiscal deficit and the external indebtedness of developing countries. World Development, 13(5), 573–588.

Yayınlanmış

2026-06-29

Nasıl Atıf Yapılır

Karabulut, Şahin. (2026). Türkiye’de Makroekonomik Dengesizliklerin Analizi: Üçüz Açık Hipotezi Çerçevesinde Bir Değerlendirme. SCIENTIFIC AND ACADEMIC RESEARCH (ISSN: 2980-308X), 5(1), 1–19. https://doi.org/10.5281/zenodo.21024093

Sayı

Bölüm

Araştırma Makalesi