Türkiye’de Anne-Çocuk Etkileşimi Konusunda Yapılan Tezlerin İncelenmesi
Anne-Çocuk Etkileşimi
Özet Görüntüleme: 17
/ 
PDF İndirme: 11
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18105480Anahtar Kelimeler:
Anne-Çocuk Etkileşimi, Bilimsel Araştırma, Etkileşim, Tez İncelemeÖzet
Anne çocuk etkileşimi, teknolojik gelişmeler sonucunda çocuğun teknolojik cihazlara maruz kalması, Covid-19 Pandemisinde çocuğun tek sosyalleşme ortamı olan ailenin etkisiyle bu konu daha da önemli hale gelmiştir. Bu çalışmada anne-çocuk etkileşimi konusunda yapılan tezlerin farklı değişkenler doğrultusunda incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmadaki veri setini oluşturabilmek için YÖK Tez web sayfasında gelişmiş tarama bölümünden “anne” ve “çocuk” ve “etkileşim” kelimeleriyle; aranıp alan seçeneğinde tez adı, arama tipini seçeneğinde içinde geçsin seçeneği ile tarama yapılmıştır. 38 tez ile veri seti oluşturuluştur. Verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar yüzde ve frekans olarak verilmiştir. Sonuçlara bakıldığında anne-çocuk etkileşimi konusundaki tezlerin 2024 yılında en yüksek sayıya ulaştığı görülmektedir. Araştırmalarda çoğunlukla nicel yöntemler, ölçekler ve gözlem kullanılmış; örneklemlerde özellikle 3–6 yaş grubu çocuklar tercih edilmiş, daha büyük yaş gruplarının az az çalışıldığı tespit edilmiştir. Çalışmaların çoğunda normal dağılım dikkate alınmış, ancak ileri düzey istatistiksel analizlerin sınırlı şekilde kullanıldığı anlaşılmıştır. Tezlerde en sık özel gereksinimli ya da dezavantajlı çocuklar konularının işlendiği; önerilerin ise en çok araştırmacılara ve uzmanlara yöneltildiği görülmüştür. Bu doğrultuda daha büyük ve farklı yaş gruplarını kapsayan örneklemlerle, ileri düzey istatistiksel analizler ve nitel yöntemlerin kullanılması ile politika yapıcılara ve kurumlara yönelik önerilere daha fazla yer verilmesi önerilebilir.
Referanslar
KAYNAKLAR
Attig, M., & Weinert, S. (2018). Social Disparities, Measures of Mother-Child Interaction and Early Learning Resources in the Second Year of Life-Evidence From the Newborn Cohort Study of the NEPS. FRUHE BILDUNG, 7(1), 22-31.
Bennetts, S. K., Love, J., Westrupp, E. M., Hackworth, N. J., Mensah, F. K., Nicholson, J. M., & Levickis, P. (2021). Protocol for the Adaptation of a Direct Observational Measure of Parent-Child Interaction for Use With 7–8-Year-Old Children. Frontiers in psychology, 11, 619336. doi:https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.619336
Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Erkan Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. Içinde Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. In.
Capraz, Y. Z., Konrad, K., & Reindl, V. (2023). Concurrent and lagged physiological synchrony during mother-child interaction and their relationship to positive affect in 8- to 10-year-old children. Sci Rep, 13(1), 17744. doi:10.1038/s41598-023-43847-8
Carr, W., & Kemmis, S. (2003). Becoming critical: education knowledge and action research: Routledge.
Chakranon, P., Huang, J.-P., Au, H.-K., Lin, C.-L., Chen, Y.-Y., Mao, S.-P., . . . Chen, Y.-H. (2024). The importance of mother-child interaction on smart device usage and behavior outcomes among toddlers: a longitudinal study. Child and adolescent psychiatry and mental health, 18(1), 79. doi:https://doi.org/10.1186/s13034-024-00772-6
Çoban, A. E., Bilgen, Z., İdrisoğlu, Ö., Sönmez, İ., Köse, H. B. T., & Bozkurt, H. Ü. (2021). Karşılaşılan duygusal ve davranışsal problemlerin ebeveyn tutumu ile ilişkisinin incelenmesi: içerik analizi. OPUS International Journal of Society Researches, 18(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 4302-4335.
Diken, O., & Mahoney, G. (2013). Interactions between Turkish mothers and preschool children with autism. Intellectual and Developmental Disabilities, 51(3), 190-200. doi:https://doi.org/10.1352/1934-9556-51.3.190
Diken, Ö., Topbaş, S., & Diken, İ. H. (2009). Ebeveyn davranışını değerlendirme ölçeği (EDDÖ) ile çocuk davranışını değerlendirme ölçeği (ÇDDÖ)’nin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 10(02), 41-64.
Eo, Y.-S., & Kim, J.-S. (2018). Parenting stress and maternal–child interactions among preschool mothers from the Philippines, Korea, and Vietnam: A cross-sectional, comparative study. Journal of Transcultural Nursing, 29(5), 449-456. doi:https://doi.org/10.1177/1043659617747686
Harel-Gadassi, A., Friedlander, E., Yaari, M., Bar-Oz, B., Eventov-Friedman, S., Mankuta, D., & Yirmiya, N. (2020). Do developmental and temperamental characteristics mediate the association between preterm birth and the quality of mother-child interaction? Infant Behavior and Development, 58, 101421. doi:https://doi.org/10.1016/j.infbeh.2020.101421
Krijnen, L., Verhoeven, M., & van Baar, A. (2022). Is maternal negative affectivity related to psychosocial behavior of preterm and term-born toddlers through mother–child interaction? Frontiers in psychology, 13, 975124. doi:https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.975124
Leclère, C., Viaux, S., Avril, M., Achard, C., Chetouani, M., Missonnier, S., & Cohen, D. (2014). Why synchrony matters during mother-child interactions: a systematic review. PLoS One, 9(12), e113571. doi:https://doi.org/10.1371/journal.pone.0113571
Lilienfeld, M. v., Wendrich, D., Ganseforth, C., Lehmkuhl, G., Roth, B., Nußbeck, S., . . . Kribs, A. (2012). Mutter-Kind-Interaktion bei Frühgeborenen: Ein Vergleich von Früh-und Reifgeborenen im Alter von 36 Monaten. Kindheit und Entwicklung, 21(3), 172-180. doi:https://doi.org/10.1026/0942-5403/a000078
Liu, C., & Waltz, K. (2024). Unveiling the tapestry of mother–child interactions through text mining and sentiment analysis. International Journal of Behavioral Development, 48(6), 483-496. doi:https://doi.org/10.1177/01650254241242662
Mahoney, G., & Bella, J. M. (1998). An examination of the effects of family-centered early intervention on child and family outcomes. Topics in early childhood special education, 18(2), 83-94.
Marquis‐Brideau, C., Bernier, A., Cimon‐Paquet, C., & Sirois, M. S. (2023). Trajectory of quality of mother‐child interactions: Prospective links with child socioemotional functioning. Social Development, 32(2), 566-580. doi:https://doi.org/10.1111/sode.12644
T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2024). Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı (2024-2028). Retrieved from https://ulusaleylem.aile.gov.tr/media/m1garif1/ailenin-korunmasi-ve-gu-c-lendirilmesi-vizyon-belgesi-ve-eylem-plani.pdf
Tayan, E., Gedik, S. D., Morkoyunlu, Z., Sözbilir, M., & Konyalıoğlu, A. C. (2019). Ebeveyn-çocuk ilişkisi konulu makaleler: Tematik içerik analizi çalışması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20, 1183-1208.
Thorgaard, M. V. (2017). Health anxiety and illness behaviour in children of mothers with severe health anxiety. Dan Med J, 64(5).
Uzun, H., Simsar, A., & Karaca, N. H. (2019). Türkiye’de erken çocukluk döneminde baba çocuk ilişkisi konusunda hazırlanan lisansüstü tezlerin incelenmesi. e-Kafkas Journal of Educational Research, 6(2), 1-8.
Uzun, H., YALÇIN, V., & Dede, H. (2018). Türkiye’de erken çocukluk döneminde ebeveynler ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi: Bir meta-analiz çalışması.
Ültay, E., Akyurt, H., & Ültay, N. (2021). Sosyal bilimlerde betimsel içerik analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi(10), 188-201.
Verdério, B. N., Lima, C. R. G., dos Santos, M. M., & Rocha, N. A. C. F. (2024). Mother-child interaction and contextual factors related to COVID-19 pandemic in at-risk infants: cross-sectional study. Early child development and care, 194(4), 574-586. doi:https://doi.org/10.1080/03004430.2024.2341736
Wan, M. W., Green, J., Elsabbagh, M., Johnson, M., Charman, T., Plummer, F., & team, B. (2012). Parent–infant interaction in infant siblings at risk of autism. Research in developmental disabilities, 33(3), 924-932. doi:https://doi.org/10.1016/j.ridd.2011.12.011
Zhao, H., Cheng, T., Zhai, Y., Long, Y., Wang, Z., & Lu, C. (2021). How mother–child interactions are associated with a child’s compliance. Cerebral Cortex, 31(9), 4398-4410. doi:https://doi.org/10.1093/cercor/bhab094
Zhao, S., Chen, X., & Chen, X. (2025). Behaviors and Emotion Expressions in Interactions of Mothers and Children from Rural and Urban Families in China: An Observational Study. Parenting, 1-24. doi:https://doi.org/10.1080/15295192.2025.2564657
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 SCIENTIFIC AND ACADEMIC RESEARCH (ISSN: 2980-308X)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
